20 ژوئن 2025- یک بررسی سیستماتیک و متاآنالیز جدید که در مجله یFrontiers in Endocrinology  منتشر شده است، عواملی که خطر اختلال شناختی خفیف(MCI)  را در افراد مبتلا به دیابت نوع 2(T2DM)  افزایش می ‌دهند، روشن کرده است. این مطالعه که توسط یی ژائو و همکارانش از دانشکده تحصیلات تکمیلی در دانشگاه ورزشی شاندونگ در جینان، چین انجام شده است، بینش ‌هایی را در مورد چگونگی تأثیر عوامل بالینی، سبک زندگی و بیوشیمیایی در کاهش شناختی در این جمعیت رو به رشد از بیماران ارائه داد.

اختلال شناختی خفیف (MCI)، یک حالت میانی بین پیری طبیعی و زوال عقل است. شناسایی آن بسیار مهم است، زیرا مداخلات زودهنگام ممکن است به کند کردن یا حتی معکوس کردن زوال شناختی کمک کند. افراد مبتلا به دیابت نوع 2 به دلیل اختلال عملکرد متابولیک و عوارض عروقی، با خطر بالای ابتلا به  MCIمواجه هستند. در حالی که متاآنالیزهای قبلی تمایل داشتند عوامل خطر فردی را به صورت جداگانه بررسی کنند، محققان در این مطالعه ی جدید رویکرد جامع ‌تری را در پیش گرفته و طیف گسترده ‌ای از متغیرهایی را که ممکن است بر سلامت شناختی تأثیر بگذارند، بررسی کردند.

تیم تحقیقاتی بررسی کاملی از پنج پایگاه داده اصلی انجام داد و مطالعات منتشر شده بین سال‌های 2014 تا 2024 را تجزیه و تحلیل کرد. با پیروی از دستورالعمل ‌های PRISMA، 30 مطالعه واجد شرایط با مجموع 10469 شرکت‌ کننده در این متاآنالیز گنجانده شدند. داده‌ ها به طور مستقل استخراج و از نظر کیفیت ارزیابی شدند و تجزیه و تحلیل آماری با استفاده از نرم‌ افزار  RevManانجام شد.

این مطالعه به یافته‌ های زیر منجر شد:

• شیوع کلی  MCIدر بیماران مبتلا به دیابت نوع 2، 44.1٪ بود.

• افزایش سن (≥ 60 سال) به شدت با افزایش احتمال  MCIمرتبط بود.

• جنس زن با خطر بالاتر  MCIمرتبط بود.

• مدت زمان طولانی ‌تر ابتلا به دیابت (8-9 سال) احتمال ابتلا به  MCIرا افزایش داد.

• افزایش هموگلوبین گلیکوزیله ( HbA1cبیش از 9%) با خطر بالاتر  MCIمرتبط بود.

• سطح تحصیلات پایین ‌تر (≤ 6 سال تحصیل) با افزایش خطر  MCIمرتبط بود.

• سیگار کشیدن به طور قابل توجهی در خطر ابتلا به  MCIنقش داشت.

• فشار خون بالا خطر  MCIرا بیش از دو برابر افزایش داد (OR =2.25).

• بیماری قلبی عروقی (CVD) با خطر حتی بالاتر  MCIمرتبط بود (OR =2.61).

• افزایش مقاومت به انسولین، که توسط  HOMA-IRاندازه‌ گیری شد، خطر  MCIرا افزایش داد (OR =1.95).

محققان بر اهمیت رویکردهای مراقبتی یکپارچه تأکید کرده و توصیه نمودند که پزشکان به طور معمول غربالگری شناختی را برای بیماران پرخطر، به ویژه بزرگسالان مسن ‌تر مبتلا به دیابت طولانی مدت، کنترل ضعیف قند خون و عوارض عروقی انجام دهند. آنها همچنین نوشتند که حفظ سطح HbA1c زیر 7٪ می ‌تواند به محافظت از عملکرد شناختی کمک کند، و بیماران با سطح تحصیلات پایین ‌تر ممکن است از حمایت آموزشی متناسب سود ببرند.

با وجود نقاط قوت این مطالعه، یافته‌های آن دچار محدودیت است زیرا بیشتر تحقیقات انتخاب شده بر روی جمعیت ‌های چینی انجام شده بود، و همین امر ممکن است بر تعمیم ‌پذیری نتایج به سایر گروه‌های قومی تأثیر بگذارد. علاوه بر این، بسیاری از مطالعات مقطعی بودند که نتیجه ‌گیری ‌های علّی را محدود می ‌کنند. نویسندگان خواستار مطالعات طولی در مقیاس بزرگ در آینده در جمعیت ‌های متنوع‌ تر برای اعتبارسنجی این یافته‌ ها و تعمیق درک ارتباط بین دیابت نوع 2 و زوال شناختی شدند.

منبع:

https://medicaldialogues.in/diabetes-endocrinology/news/high-rates-of-cognitive-impairment-in-type-2-diabetes-linked-to-age-hba1c-and-vascular-risks-meta-analysis-150310